Tyttebær er ingen byttebær

...og takk for hjelpa midt i flyttevær!

Mora til G og M, ei av jentene i taket, flytta ei billass av kassene våre i dag til Runde.
Til takk fekk dei begge ei sur gave - tyttebærsyltetøy. Usikkert om jentene set noko særleg pris på det, så eg krydra det med eit lite takkevers. Eg er sjølv glad at me fekk til å lage NOKO søtstoff i det heile tatt dette året. "Mommo gjorde det", som GU hadde sagt. Eg skaffa berre glas. G kjøpte bær, og det føltes fortsatt rart.

Den herlegaste tyttebærmarka eg kjenner til ligg ved Ĉabardaŝjohka i Guovdageaidnu. Dette var min Runde den gong i tida. Det var raudt på marka og eg brukte raskt opp alle spann eg hadde med, så eg fortsatt å plukke bær i hua mi. Eg hadde aldri sett så store bær før.

Og fyrste gongen G tok meg til kyrkja i Guovdageaidnu fekk eg inntrykk av at det var fyllt med tyttebær i rekk og rad - raude skaut til kvinnfolk var slåande like til desse nordens glødande perler!

Sola skiner fram
fregner
på seinsommarens
friske andlet -
tyttebær

Melchior-tid

Kvar kveld kl 21:21 les me om Melchior, ein smart apoteker som løyser mordmysteriene i Tallinn år 1409. Skaparen hans heiter Indrek Hargla, ein 41 år gamal estisk forfattar.

Truleg er det den siste kvelden i dag med "Gåta til St Olavskyrkje" - det som vart røyst som landsmerke, høgast av alle, slik at folk på Austersjøen kunne oppdage Tallinn (Reval) :) Namnet til byggmeistaren måtte haldast hemmeleg, for at kyrkja som byen lyt stå. Men alt lét eit merkje etter seg her i livet, særleg det som er løynd...

Her er ein gamal song om kyrkjebyggjaren som løyser gåta, dei fyrste bokstavane til siste versa er diverre dekt med blodflekkar, men er vel enkle å sjå likevel...

Kom no, tida er inne, sola skin alt frå aust
o, venen min, våre sju brør ventar på deg ved vegkrysset
no viser dei vegen til deg til Herrens tempel
rett i handa har dei murskei og passar
audmjuk drikk dei frå ljoset som skin over grava
tener lovnader, gamle som Salomons visdom
under Daudens kappe er gøymd han som er fremst
skjoldet er satt framfor dei sju meistrar
favete linguis et memento mori
relikvie roper langt etter blodet sitt
enda er gårsdagen nærare til Kristi blod som renn på murane

..ne i byen dansar Dauden rundt namnene deira
...ndt ned frå englane er ein beskytter, høgast av alle
..gen løyser løyndomen til fyrste kjødets lovnaden
...emleg som Heilage Kropp vert det delt mellom dei sju

k

Til Keidzej Randi 4.1.2012

Sola he snudd
myrkre e brutt
(Storm va akutt
men no e de slutt)
Lyse he seira
og du verte feira

Orkanen he dratt
men øya ligg att
Ho tek mote fatt
og røys' de som datt
Runde he seira
og saman me feira *)

gk

*) og rullane feira :)

My Family

Det ser ut at eg er blanding mellom Susan og Abi. Og han G er Roger, hopelessly :)

Ellers - det ser også ut at me har nådd dette stadiumet som U2 syng om - i "With or without you".

k

Eichen

Det var stormbyger då me svinga inn på tunet til ho A. Ho baud oss inn, EE som hadde vorte større sidan sist og LE som o møtte for fyrste gong. Eg fekk vite at ho rundar åtti år i januar - kven skulle tru det? Ho skiftar bleier til smågolja sine slik at ho er godt vand til slikt! Ei er visst 6 månader gamal.

Ho er frå Eiken og eg fekk lese ein artikkel i sogelagshefta der i frå. Han var skreven av Eilert Sundt sånn ca 1850 og handla om drikkevaner - forskjellige "drykkjar". At det vart ei samling på 1. juledag der heile bygda kom saman, slik at eg fekk føre meg det romantiske biletet av Bjørndals-jula. Om eg ikkje tek feil, så finst det eit ord som veitsle, men no hugsar er kanskje ikkje rett. Iallfall var det som gravøl, som varte tre dagar. Der var det også plikt å møte opp for heile bygda.

Atikkelen sjølv var ganske so spottande, at folket der drakk so ivrig at det kunne skje at eit gravfølge køyrte muntert og hoiande inn i kyrkjegarden. A fortalde at so seint som berre 30 år sidan kunne ein få dårlegare behandling i eit sjukehus enn andre folk, om ein var frå Eiken. Som å vere same eller omstreifande. I artikkelen var det vel sagt rett fram at desse "fjellmændene" framleis held fast i oldtidsvaner og seder, slik som nasjonaldrakt, juledrykkja og lignande.

Eg og EE fekk også smake på godbitar som potetlefser med både saltost og søtost, laga av ho sjølv, av søtmelk, surmelk og egg. Den søte varianten likte han EE veldig godt. Også var det det nærmaste til kohupiim som eg har støtt på her i landet. Kohupiim er det beste eg kjenner til frå melkeprodukt.

Ho brukte ikkje løpe. Eg fekk vite at ein i gamle dager tok løpen ut av kalvens mage, som hadde drukkje melk og vorte slakta rett etterpå. Slik var ikkje so hyggjeleg å tenkje på medan eg satt og amma, men "det er mykje trist som er bunden til mat" som ho sa det.

EE stortrivdest med ei eggkokar-klokke som tikka og trilla. A hadde ein song om klokker som var omtrent sånn:

Store klokker sier:"Tikk, takk. Tikk, takk."
Mindre klokker sier: "Tikk-takk, tikk-takk."
De små klokker som vi har i lomma sier. "tikitaki-tikitaki-tikitaki."

Faren hennar hadde eit lommeur som stamma frå urmakaren. Ikkje frå taterane som eg håpa :), for det var allereie urmakarane sin tidsalder uansett.

k

Søte draumar

Eg har fått ein mintsjokolade av slaget After Eight i munnen rett før eg skal legge dei to eldste av ungane, og er det nokon som har nase for sukker, så er det Ulv. Spørsmålet kjem ganske så kjapt: "Ka du lokta?"

For å unngå snakk om sjokolade er gode råd dyre. Spesielt rett før legging.

"Søte draumar."
"Ej åkså vil ha søte drauma."
"Ja, då må du legge deg ned i senga og ha att augo."
"Lokta ej søte drauma då?"
"Ja."

g